Print Friendly and PDF


ผลผลิตจาก VPA

ประสบการณ์ที่ได้รับจนถึงปัจจุบันแสดงให้เห็นว่าการเจรจาและการนำข้อตกลงการเป็นหุ้นส่วนด้วยความสมัครใจ (VPA) ไปปฏิบัตินั้นเกิดผลสำเร็จที่จับต้องได้ เนื้อหาและภาคผนวกของ VPA บรรยายถึงผลผลิตต่างๆที่ทั้งสองฝ่าย ให้คำมั่นในการทำให้เกิดเป็นจริงขึ้นมา ผลสำเร็จอื่นๆ เป็นผลจากตัวกระบวนการเอง รายงานประจำปีของคณะกรรมการดำเนินงานร่วมจะชี้ให้เห็นว่า VPA มีส่วนอย่างไรต่อความสำเร็จดังกล่าว ซึ่งจะรวมถึงต่อไปนี้ :

การตัดสินใจแบบมีส่วนร่วม

EU สนับสนุนการเข้ามีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสียในวงกว้างในการเจรจาและการนำ VPA ไปปฏิบัติเพื่อให้มั่นใจได้ว่าข้อตกลงที่เชื่อถือได้และมีประเทศหุ้นส่วนเป็นเจ้าของ ท้ายที่สุดแล้ว รัฐบาลแห่งชาติของประเทศต่างๆ จะเป็นผู้รับผิดชอบในการตัดสินใจว่าผู้มีส่วนได้เสียจะเข้ามีส่วนร่วมในกระบวนการในลักษณะใด อย่างไรก็ตาม ความคาดหวังที่ว่ากระบวนการจะมีส่วนร่วมและการเน้นที่ฉันทามติมีความหมายว่ากระบวน VPA พยายามอย่างมากที่จะสร้างพื้นที่สำหรับการตัดสินใจร่วมกันของผู้มีส่วนได้เสียหลายฝ่าย การมีส่วนร่วมอาจมีรูปแบบที่แตกต่างออกไปเมื่อก้าวสู่ระยะต่างๆ ของกระบวนการ VPA

  • ระยะก่อนการเจรจา ในกระบวนการ VPA นับแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน รัฐบาลจะปรึกษาหารือกับผู้มีส่วนได้เสียก่อนที่จะตัดสินใจเข้าสู่การเจรจากับสหภาพยุโรป การปรึกษาหารือนี้จะดำเนินต่อเนื่องไปจนถึงระยะหลังๆ ของกระบวนการ VPA หากการเจรจาไม่สะดุดติดขัด
  • ระยะการเจรจา ผู้มีส่วนได้เสียเข้าร่วมในโครงสร้างที่เป็นทางการหรือไม่เป็นทางการ เช่น เวทีของผู้มีส่วนได้เสีย คณะกรรมการกำกับการทำงานพหุภาคี และทีมเจรจาระดับชาติ ในบรรดาข้อตกลง VPA ทั้งหมดที่ได้รับการลงนามจนถึงปัจจุบัน ประเทศหุ้นส่วนตัดสินใจที่จะให้มีตัวแทนจากภาคเอกชนและองค์กรประชาสังคมในโครงสร้างการเจรจาด้วย
  • ระยะการนำไปปฏิบัติ VPA ทั้งหมดจนถึงปัจจุบันจะมีมาตราหนึ่งในเนื้อหาหลักที่แสดงความคาดหวังว่าผู้มีส่วนได้เสียจะมีส่วนร่วมในการนำข้อตกลงไปปฏิบัติ การมีส่วนร่วมอาจอยู่ในรูปของตัวแทนในคณะกรรมการดำเนินงานร่วมและโครงสร้างระดับชาติต่างๆ ที่กำหนดขึ้นเพื่อนำ VPA ไปปฏิบัติและ/หรือการตรวจติดตามผลกระทบต่างๆ

VPA เป็นข้อตกลงทางการค้าแรกที่มีการพัฒนาผ่านกระบวนการที่มีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสียหลายฝ่าย ประเทศผู้ส่งออกไม้หลายประเทศที่ได้เข้าสู่การเจรจา VPA ไม่เคยมีกระบวนการมีส่วนร่วมเช่นนี้มาก่อนเลย

โปรดอ่านเพิ่มเติมในแกะกล่อง VPA หัวข้อ VPA ช่วยเพิ่มการมีส่วนร่วมได้อย่างไร

ระบบการประกันความถูกต้องตามกฎหมายของไม้

ระบบการประกันความถูกต้องตามกฎหมายของไม้เป็นแกนหลักที่สำคัญของ VPA และช่วยให้ประเทศหุ้นส่วนต่างๆ สามารถ:

  • นิยามความหมายของไม้ถูกกฎหมาย
  • ควบคุมห่วงโซ่อุปทานของไม้และผลิตภัณฑ์ไม้จากป่าไปจนถึงท่าเรือ
  • ตรวจพิสูจน์ความถูกกฎหมายของไม้
  • ออกใบรับรอง FLEGT สำหรับผลิตภัณฑ์ที่ถูกกฎหมาย
  • กำหนดให้ระบบการประกันความถูกต้องตามกฎหมายของไม้ทั้งระบบอยู่ภายใต้การตรวจสอบที่เป็นอิสระ

โปรดอ่านเพิ่มเติมใน แกะกล่อง VPA หัวข้อ ระบบการประกันความถูกต้องตามกฎหมายของไม้

การค้าขายผลิตภัณฑ์ที่มีใบรับรอง FLEGT

VPA มีจุดประสงค์เพื่อส่งเสริมการค้าไม้และผลิตภัณฑ์ไม้โดยถูกต้องตามกฎหมายด้วยการนำเอาผลิตภัณฑ์ที่ได้รับใบรับรอง FLEGT เข้าสู่ตลาดสหภาพยุโรป นอกจากนี้ VPA ยังสามารถมีผลกระทบต่อการค้าของตลาดนอกสหภาพยุโรปอีกด้วย จนถึงปัจจุบัน VPA ทุกฉบับครอบคลุมการส่งออกทั้งหมดของประเทศหุ้นส่วนไม่ใช่แต่เพียงการส่งออกที่ไปยังสหภาพยุโรปเท่านั้น โดย VPA ส่วนใหญ่ยังได้รวมถึงไม้ที่ค้าขายในตลาดภายในประเทศด้วย รายงานประจำปีของคณะกรรมการดำเนินงานร่วมที่จัดตั้งขึ้นตาม VPA แต่ละฉบับได้กล่าวถึงจำนวนใบรับรอง FLEGT ที่ประเทศหุ้นส่วนได้ออกและจำนวนของใบรับรองที่สหภาพยุโรปได้รับ นอกจากนี้ สหภาพยุโรปยังได้จัดให้มีการตรวจติดตามตลาดที่เป็นอิสระเพื่อวิเคราะห์ผลกระทบของ VPA และการออกใบรับรอง FLEGT ที่มีต่อการค้าไม้

โปรดอ่านเพิ่มเติมในแกะกล่อง VPA หัวข้อ การค้าขายผลิตภัณฑ์ที่มีใบรับรอง FLEGT

การปฏิรูปด้านกฎหมายและนโยบาย

VPA พึ่งพาความสามารถของผู้มีส่วนได้เสียในการตีความกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับภาคป่าไม้ได้อย่างชัดเจน อย่างไรก็ตาม ในกระบวนการ VPA จนถึงปัจจุบัน การปรึกษาหารือในระดับชาติได้ระบุถึงปัญหาต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับความชัดเจนของกฎหมายและส่วนต่างๆ ของกฎหมายที่ผู้มีส่วนได้เสียต้องการเปลี่ยนแปลง ปัญหาเหล่านี้ ได้แก่ ความไม่สอดคล้องกันหรือช่องว่างในกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับภาคป่าไม้ซึ่งทำให้เป็นการยากที่จะบอกว่าอะไรถูกกฎหมาย ปัญหาอื่นๆ เกิดจากการที่มีกฎหมายที่ดีแต่มีการบังคับใช้ที่ไม่มีประสิทธิภาพ ผู้มีส่วนได้เสียอาจพิจารณาว่ากฎหมายบางฉบับไม่ยุติธรรมเนื่องจากการบังคับใช้กฎหมายนั้นเป็นการการลงโทษคนจน ในบางกรณี กระบวนการ VPA ได้นำไปสู่การปฏิรูปกฎหมายและ/หรือนโยบาย ขอบเขตของการปฏิรูปนี้จะแตกต่างกันไปค่อนข้างมาก บางประเทศยืนกรานว่ากฎหมายที่มีอยู่เดิมนั้นดีพอแล้ว ส่วนในประเทศอื่นๆ กระบวนการนี้นำไปสู่:

  • การปรับปรุงนโยบาย
  • การออกกฎหมายเพื่อออกใบรับรอง FLEGT
  • การปฏิรูปกฎหมายในวงกว้างเพื่อจัดการกับจุดอ่อนต่างๆ

โปรดอ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับหัวข้อนี้ในหัวข้อ VPA จะเพิ่มความชัดเจนด้านกฎหมายและสถาบันได้อย่างไร

ขีดความสามารถที่เข้มแข็งขึ้น

กระบวนการ VPA สามารถเพิ่มขีดความสามารถของสถาบันและปัจเจกบุคคลในกลุ่มผู้มีส่วนได้เสียในการทำเรื่องต่อไปนี้ร่วมกัน:

  • ควบคุม และตรวจพิสูจน์การปฏิบัติตามกฎหมาย
  • บังคับใช้กฎหมาย
  • จัดระเบียบตัวเองและเข้ามีส่วนร่วม
  • ปฏิบัติตามข้อกำหนดและปรับบทบาทของธุรกิจต่างๆ
  • เข้ามีส่วนร่วมในการผลักดัน
  • ดำเนินการสังเกตโดยอิสระ
  • ติดตามผลกระทบ
  • ประสานงานกับภาครัฐบาล

ในระหว่างกระบวนการ VPA โปรแกรมให้การสนับสนุนด้านการเงินภายในประเทศหรือระหว่างประเทศอาจให้การสนับสนุนการฝึกอบรมที่จะเพิ่มความเข้มแข็งให้แก่ขีดความสามารถ ของผู้มีส่วนได้เสียในการทำความเข้าใจและเข้าร่วมในการเจรจา VPA ทั้งนี้ VPA ส่วนใหญ่ยังได้มีการกำหนดถึงความต้องการในการสร้างขีดความสามารถเพิ่มเติมไว้ในภาคผนวกเรื่องมาตรการประกอบอีกด้วย

โปรดอ่านเพิ่มเติมในหัวข้อ VPA สามารถเสริมสร้างขีดความสามารถได้อย่างไร และ การสนับสนุนผู้มีส่วนได้เสียในกระบวนการ VPA

มาตรการตลาดการค้าภายในประเทศ

ในประเทศเขตร้อนหลายประเทศ ตลาดค้าไม้ภายในประเทศเป็นตลาดแบบไม่เป็นทางการและไม่มีการกำกับดูแล ในขณะที่ตลาดเหล่านี้เป็นแหล่งเลี้ยงชีวิตของผู้คนจำนวนมาก แต่มักมีลักษณะผิดกฎหมาย โดยการผิดกฎหมายนี้อาจเนื่องมาจากการออกกฎหมายที่ไม่ดี การควบคุมที่ไม่มีประสิทธิภาพ ขีดความสามารถที่จำกัด หรือการทำผิดกฎหมายโดยตั้งใจ นี่หมายความว่าตลาดค้าไม้ภายในประเทศมักจะไม่ก่อให้เกิดรายได้แก่รัฐ ในหลายๆ ประเทศ ตลาดในประเทศแบบไม่เป็นทางการนี้เติบโตจนมีขนาดใหญ่กว่าตลาดค้าไม้ภาคอุตสาหกรรมเพื่อส่งออกเสียอีก บางประเทศได้เลือก VPA เป็นเครื่องมือในการจัดการความท้าทายต่างๆ ที่เกิดจากการค้าไม้และผลิตภัณฑ์ไม้ภายในประเทศที่ไม่มีการกำกับดูแลนี้ ในกรณีเหล่านี้ VPA อาจนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงในนโยบายหรือกฎหมาย หรือการเปลี่ยนแปลงในโครงสร้างและองค์กรของตลาดภายในประเทศ อย่างไรก็ตาม การจัดการปัญหาเรื่องตลาดภายในนั้นไม่สามารถทำได้ตรงๆ เนื่องจากมีผู้มีส่วนได้เสียกระจายอยู่ทั่วไป ไม่มีการจัดระเบียบ และยากที่จะนำเข้ามามีส่วนร่วม โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากพวกเขากำลังทำผิดกฎหมายอยู่

โปรดอ่านเพิ่มเติมใน แกะกล่อง VPA หัวข้อ มาตรการตลาดภายในประเทศใน VPA

ความโปร่งใส

ความโปร่งใสช่วยให้ประชาชนสามารถทำให้รัฐบาล บริษัท และชุมชนมีพันธะความรับผิดชอบ ในการจัดการและใช้ประโยชน์ทรัพยากรป่าไม้ ในประเทศส่งออกไม้หลายๆ ประเทศ ปัญหาต่างๆ เช่น การสูญเสียรายได้จากภาษีและค่าเช่าที่ การฉ้อราษฎร์บังหลวง การทำไม้ที่ไม่ยั่งยืนหรือไม่ถูกกฎหมาย และผลกระทบในด้านลบต่อชุมชนที่พึ่งพาป่าไม้ยังคงมีอยู่ก็เนื่องมาจากการขาดความโปร่งใส ดังนั้น VPA จึงมีองค์ประกอบต่างๆ ที่มีจุดประสงค์ในการปรับปรุงให้เกิดความโปร่งใสยิ่งขึ้น เช่น:

  • การมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสียในวงกว้าง
  • การตรวจสอบที่เป็นอิสระของระบบการประกันความถูกต้องตามกฎหมายของไม้
  • บทบัญญัติสำหรับการตรวจติดตามป่าไม้โดยอิสระ
  • การเปิดเผยข้อมูลออกสู่สาธารณะตามที่ได้ระบุไว้ในเนื้อหาหลักของ VPA หรือภาคผนวกเรื่องข้อมูลสาธารณะ
  • การเปิดเผยข้อมูลสู่สาธารณะหว่างกระบวนการ VPA เช่น ผ่านการทำเอกสารสรุป การแถลงข่าว เว็บไซต์ หรือการประชุมสาธารณะ
  • การจัดพิมพ์รายงานประจำปีโดยคณะกรรมการดำเนินงานร่วม

การดำเนินการเพื่อเพิ่มความโปร่งใสตั้งแต่เนิ่นๆ ระหว่างการเจรจา VPA ได้ช่วยปรับปรุงให้การสานเสวนาระหว่างกลุ่มผู้มีส่วนได้เสียเป็นไปได้ดีขึ้นและได้ปูทางในการปรับปรุงให้เกิดความโปร่งใสเพิ่มอีกในระหว่างระยะการนำไปปฏิบัติ ความสำเร็จสูงสุดของ VPA ในการปรับปรุงด้านความโปร่งใสขึ้นอยู่กับการนำไปปฏิบัติ

โปรดอ่านหัวข้อนี้เพิ่มเติมในหัวข้อ VPA สามารถเพิ่มความโปร่งใสได้อย่างไร

การสื่อสาร

การสื่อสารในกระบวนการ VPA มีอยู่ด้วยกันหลายรูปแบบ นอกเหนือจากความมุ่งมั่นของรัฐบาลของประเทศหุ้นส่วนในการเปิดเผยข้อมูลสู่สาธารณะเพื่อทำให้เกิดความโปร่งใสมากขึ้น VPA บางฉบับได้รวมเอาแผนสำหรับกลยุทธ์การสื่อสารเพื่อให้ข้อมูลเกี่ยวกับ VPA ผลลัพธ์และผลกระทบของ VPA แก่ผู้มีส่วนได้เสียและสาธารณชนได้รับทราบ การสื่อสารอาจรวมถึงการเข้าหาชุมชนที่พึ่งพาป่าไม้ ธุรกิจระดับชาติที่เกี่ยวข้องกับการค้าไม้และผู้ซื้อไม้ชาวยุโรป การสื่อสารดังกล่าวนี้ช่วยให้สามารถรักษาการมีส่วนร่วมและความมุ่งมั่นของผู้มีส่วนได้เสียระหว่างระยะการนำไปปฏิบัติและหลังจากนั้น

โปรดอ่านเพิ่มเติมในแกะกล่อง VPA หัวข้อ การสื่อสารในกระบวนการ VPA

การติดตามกระบวนการ VPA

คณะกรรมการดำเนินงานร่วมดูแลเพื่อให้เกิดความมั่นใจว่าฝ่ายต่างๆ นำ VPA ไปปฏิบัติ นอกจากนี้คณะกรรมการยังมีความรับผิดชอบในการตรวจติดตามผลกระทบของ VPA ในด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม และจัดการกับข้อร้องเรียนใดๆ หรือการฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตาม VPA คณะกรรมการจะรับและตรวจสอบรายงานต่างๆ จากผู้ตรวจสอบอิสระที่ตรวจสอบระบบการประกันความถูกต้องตามกฎหมายของไม้ และผู้สังเกตการณ์อิสระ (หากมี) นอกจากนี้ EU ยังแต่งตั้งผู้ตรวจติดตามตลาดที่เป็นอิสระเพื่อประเมินผลกระทบของการค้าไม้ที่มีใบรับรอง FLEGT ในตลาดค้าไม้

โปรดอ่านเพิ่มเติมในแกะกล่อง VPA หัวข้อ การตรวจติดตาม VPA

การปฏิรูปและผลกระทบในวงกว้าง

VPA อาจส่งผลกระทบหรือกระตุ้นให้เกิดการปฏิรูปด้านธรรมาภิบาลในวงที่กว้างขึ้นกว่าที่กำหนดไว้ในเนื้อหาของข้อตกลงและในภาคผนวกต่างๆ ได้ ยกตัวอย่างเช่น VPA อาจนำไปสู่การดำเนินการที่ลดความยากจนหรือการฉ้อราษฎร์บังหลวง หรือการปฏิรูปที่ดินและการเปลี่ยนแปลงอื่นๆ VPA ยังอาจช่วยเสริมโครงการริเริ่มอื่นๆ เช่น เรดด์พลัส (REDD+) และการปฏิรูปเชิงสถาบันในภาคป่าไม้ หรือกระตุ้นให้เกิดการดำเนินการในภาคอื่นๆ เช่น เหมืองแร่หรือเกษตรกรรม

ข้อมูลเพิ่มเติม

ลิงค์ภายนอก

Liberia-EU. 2012. Progress Report: Moving Towards VPA Implementation. Preparation for the Implementation of the FLEGT Voluntary Partnership Agreement. 2011-2012. [ดาวน์โหลดไฟล์ PDF]

Ghana-EU. 2012. Annual Report 2012: Implementing the Ghana-EU Voluntary Partnership Agreement [ดาวน์โหลดไฟล์ PDF]

Cameroon-EU. 2013. Joint Annual Report 2013: On the Implementation of the FLEGT VPA in Cameroon [ดาวน์โหลดไฟล์ PDF; in French]

Bollen, A. and Ozinga, S. 2013. Improving Forest Governance. A Comparison of FLEGT VPAs and Their Impact. FERN. 50pp. [ดาวน์โหลดไฟล์ PDF]



 

ข้อความปฏิเสธความรับผิด เนื้อหาใน แกะกล่อง VPA เป็นไปตามการถ่ายทอดบทเรียนและประสบการณ์ที่รวบรวมและอธิบายโดยศูนย์อำนวยการการบังคับใช้กฎหมายป่าไม้ ธรรมาภิบาล และการค้าแห่งสหภาพยุโรป (EU FLEGT Facility) และด้วยเหตุนี้ ศูนย์อำนวยการจึงเป็นผู้รับผิดชอบแต่เพียงผู้เดียว สำหรับคำแนะนำหรือคำถาม กรุณาติดต่อ EU FLEGT Facility ได้ที่: info@euflegt.efi.int

© European Forest Institute 2016